Pazarcık’ın Kürd Köyleri

7
13207

Pazarcık’ta 160 Kürd köyü ve mezrası var. Bu köyler iki büyük aşiretin, Sînamîllî ve Otmî aşiretlerinin köyleridir.

Devlet bazen Rîvon (Tilkiler) örneğinde olduğu gibi 37 mezrayı bir köy saymakta ve tümüne „Tilkiler“ demektedir. Yine Dî Şuke, Dî Ebdila ve Yoşilon üç ayrı köy olmasına rağmen Cimikanlı olarak yani bir köy olarak bilinmektedir. Dî Bêxça, Walpirçkon, Nosiron ve Miçon da dört ayrı köy ama Çamlıca olarak kayıtlarda yer alır.

Biz bütün köy ve mezralarımızı tek tek isimlendirdik. Aşağıda hepsinin listesini göreceksiniz. Anlaşılır olsun diye Otmî aşiretinin Rîvon, Bûgon, Maxikon ve Zêtkon kollarına ait köy ve mezraları kendi başlıkları altında verdik.

Köy sayısına vurursan iki aşiretin köy sayısı hemen hemen aynıdır. Ama Sînamîllî köyleri genelde büyüktür. Otmî aşiretine mensup köyler çoğunlukla mezradır. Örneğin Rîvon’un bazen 5 hanelik mezraları bile bulunmaktadır. Yine Rîvon’un 15’e yakın mezrası 1980-1990 arasında boşaldı veya devlet zoruyla boşaltıldı. Ancak biz yine de hepsinin adını yazdık. Köylerimizi yok etseler bile isimlerini yok edemesinler diye…

Şu da belirtilmeli… Pazarcık’ın resmi sınırları sürekli değişiyor. 100 yıl önce Halep’e bağlıydı, 50 yıl önce Antep’e bağlıydı, şimdi Maraş’a bağlı. Geçtiğimiz yıllarda sınırları yine değiştirildi. Bu nedenle köy listesini yaparken devletin kayıtlarına göre yapmadık. Bugün bazı köyler Çağlayancerit’e, bazıları da Antep merkeze bağlı olabilir. Ama onlar Pazarcık köyleridir. Adıyaman’a bağlı olan Karolmaz köyü için de bu durum söz konusudur. Diğer yandan, bazı Zêtkon ve Maxikon köyleri de kendilerini daha çok Antepli hisseder. Çünkü ekonomik ve sosyal ilişkileri genellikle Antep üzerinden olur.

Şimdi köylerimizi görelim:

Otmî (Atmî-Atmiyan) Aşireti’ne

Bağlı Rîvon Kolunun Köyleri

 

  1. Baktoşon
  2. Camikon
  3. Conon
  4. Çaqon
  5. Gunde Alife
  6. Gunde Xocayî Ano
  7. Gundî Cixe
  8. Gundî Çolêx
  9. Gundî Deva
  10. Gundî Gurde
  11. Gundî Horik
  12. Gundî Karte
  13. Gundî Kare
  14. Gundî Karre
  15. Gundî Kindir
  16. Gundî Miste
  17. Gundî Ore
  18. Gundî Pone
  19. Gundî Sile
  20. Gundî Xinde
  21. Gundî Xoyle
  22. Gurraşon
  23. Hurkon
  24. Karton
  25. Mozikon
  26. Murikon
  27. Ollakoron
  28. Owlix
  29. Ponon
  30. Tokûşon
  31. Qaragol
  32. Quliyon
  33. Qosarûton
  34. Quron
  35. Xalakoron
  36. Uzunçarşı
  37. Zorbûn

Otmî Aşireti’ne Bağlı Zêtkon

(Kızkapanlı) Kolunun Köyleri

  1. Çopiron 2. Gozliye
  2. Gözon 4. Gundî Bellik
  3. Gundî Êraw 6. Haciyon
  4. Hasaraşon 8. Haydon
  5. Îlîkon 10. Îmon
  6. Korta Sure 12. Mizmîliye
  7. Okkaşon 14. Tozon

Otmî Aşireti’ne Bağlı

Maxikon Kolunun Köyleri

  1. Gundê Boyvê (Payamlı)
  2. Gundê Gole (Göllüce)
  3. Gundê Gedixquyê (Gedikkuyu)
  4. Gundê Husikon (Taşlıoba)

5.Gundê Kartê Ce (Yelbüken)

  1. Gundê Nûre
  2. Gundê Qarke (Akkabur)
  3. Gundê Pîrke (Çatalyurt)
  4. Gundê Razikon (Razolar)
  5. Gundê Tutunluxê (Tütünlük)
  6. Gundê Yoli (Çamurlu)
  7. Gundê Zarix

Otmî Aşireti’ne Bağlı

Bûgon Kolunun Köyleri

  1. Çawirme (Kurtdere)
  2. Çoçalon (Çöçelli): Sînamîllî ve Alxas‘lı aileler de var.
  3. Dî Ebdila (Dî Pîrkon)
  4. Dî Haçên
  5. Dî Şuke (Ovdilon-İğdeli)
  6. Dî Mamadî Ûse (Hasankoca)
  7. Gundî Mamiş (Memişkahya)
  8. Korta Sure (Bu köyde Bûgon ve Zêtkon koluna mensup aileler oturuyordu. Bugün Bûgon koluna mensup aileler oradan taşındı.)
  9. Kûtonon (Çolaxalo)
  10. Yoşilon (Yeşiloba)

 

Pazarcık’ta Sînamîllî ve Diğer Kürd Köyleri

  1. Amiron
  2. Bêzon: Bezolar
  3. Camison
  4. Çarkazon: Göynük
  5. Çigîle: Çigli
  6. Çokmoxe: Çakmak
  7. Çoşmonon: Çoşmanlı
  8. Damîrçon: Demirciler
  9. Delizê Dî Kolo: Bölükçam
  10. Delizê Dî Batke: Bölükçam
  11. Delizê Gir: Bölükçam
  12. Dî Bargîron: Şahintepe
  13. Dî Bêxça: Çamlıca
  14. Dî Bilikon: Çiçekalanı
  15. Dî Xinto: Şahintepe
  16. Dî Fîlle: Fillolar
  17. Dî Haçên
  18. Dî Mûse: Payamlıbağ
  19. Dî Şakoke: Armutlu
  20. Dî Qawon: Sarıerik
  21. Dî Qaware
  22. Dondikon: Esmepûr
  23. Dowûdon: Davutlu
  24. Doxanon: Doğanlıkarahasan
  25. Esmepûr: Karaağaç
  26. Ewirli: Evri (Taşbiçme, küçük bir kasabadır. İçinde hem Kürdler, hem Türkler yaşar.)
  1. Gonîg e (Dî Sare, Dî Oxon): Bozlar
  2. Gundî Kulxêş: Külhaş Karahöyük (Bu köy Celikan aşiretine mensuptur.)
  3. Hamiskon: Hamzikanlı
  4. Hamûton: Gökçayır
  5. Hazazaron: Esmepûr
  6. İncirli
  7. Karolmazon: Çelik
  8. Kelon: Kelibişler
  9. Kizîron: Kizirli
  10. Koyton: Güneykışla (Altıneli)
  11. Kosiklon: Köskanlı
  12. Kîrni: Kirni
  13. Koynê Hecîre
  14. Maxsiyon: Maksutuşağı
  15. Molê Amiron: Emiruşağı
  16. Milone Soqî
  17. Milone Tope
  18. Milone Ûngûte
  19. Mistoylon: Esmepûr
  20. Mîzmîli: Qarxale
  21. Miçon
  22. Mociron: Abbasiye
  23. Mole Bî Ye: Söğütlü
  24. Nosiron: Çamlıca
  25. Olîbagon: Alibeyköyuşağı
  26. Oricon: Esmepûr
  27. Oşixon
  28. Oxcon: Akçalar
  29. Ovdilon: Kizirli
  1. Pûlyone Jeri: Akdemir (Aşağı Pulyanlı)
  2. Pûlyone Jûri: Denizli (Yukarı Pulyanlı)
  3. Seyfon: Çatalhöyük
  4. Sadaqon: Sadakalar
  5. Salmanî Pok
  6. Şillon:
  7. Şixraşon: Başpınar
  8. Şoquliyon: Bayramgazi
  9. Şoylon: Şallıuşağı
  10. Taterlî: Tetirlik
  11. Tawkaylon: Tevekeli
  1. Teron: Çınarlı
  2. Topolon (Topaluşağı): Seyrantepe
  3. Turûşon: Turunçlar
  4. Töron: Kizirli
  5. Qamikon: Yarbaşı
  6. Qawon
  7. Qûylon: Bayırlı
  8. Ûsone Jeri: Aşağı Cennetpınarı
  9. Ûsone Jûri: Yukarı Cennetpınarı
  10. Walpirçkon: Çamlıca
  11. Xidkon: Çokyaşar
  12. Xidkone Olbistone: Çokyaşar
  13. Zînkon: Zeynepuşağı

 

Not: Köy listesini 2009’da Pazarcık gazetesinde yayınlamıştım. 2012 yılında çıkan Pazarcık isimli kitabımda da köylerimizin listesi vardır. Daha önce Pazarcık kaymakamlığı bir kitap yayınlamış ama sadece 64 köyün ismini yazmıştı. Üstelik sadece Türkçe isimlerini… Mehmet Bayrak da Sînamîlî aşiretine ilişkin kitabında 64 köy ismine yer vermişti. İlk kez 152 köy ve Kürdçe isimleri benim çalışmamda yayınlandı. Eh, bu kadar da olsun. 🙂

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here