EDİTÖRÜN ÖNERDİKLERİ

KCDP davasında adliye önündeki kadınlar gözaltına alındı

PİRHA- Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’na açılan kapatma davası başlamadan önce adliyeye girmek isteyen kadınlara polis müdahale etti. Darp edilen kadınlar gözaltına alındı. Kadın Cinayetlerini Durduracağız...

Fadime Türkyılmaz’dan katliam davasına çağrı: İnsanlık suçunda zamanaşımı olmaz

PİRHA-Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Mamak Şube Başkanı Fadime Türkyılmaz 14 Eylül’de görülecek olan Sivas Katliamı Davasına çağrıda bulundu. Türkyılmaz, “İnsanlık suçunda zamanaşımı olmaz...

Helikopter davası 3. yılında: Yargılanmayan askerler hala görevde

PİRHA- Van’da iki köylünün helikopterden atılmasını belgelerle kanıtlayan Gazeteci Cemil Uğur, aradan 3 yıl geçmesine rağmen hala hiçbir askerin yargılanmadığını vurguladı. Uğur, CHP Milletvekili...

Gülistan Doku nerede? 1347 gündür kayıp!

 Paylaş PİRHA-Munzur Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Çocuk Gelişimi Bölümü 2’nci sınıf öğrencisi Gülistan Doku’dan, 5 Ocak 2020 tarihinden bu yana haber alınamıyor. Dört bir tarafı...

‘ÇEDES ile kindar ve dindar nesillerin adımları atılıyor’

PİRHA-“Laik eğitim, laik yaşam ve eşit yurttaşlık” talebi ile İzmir’de yapılacak miting öncesi Eskişehir’de basın açıklaması düzenlendi. Okullara imam atama projesinin tehlikelerine dikkat çekilerek,...

Pertek Belediyesi’nin takasla fazladan yer vermesine tepki: Bu kararı kimlerle, nasıl aldınız?

PİRHA-Pertek Belediyesi’nin, belediye mülkünden fazladan 70 bin metrekare yeri özel şahıslara vermesine tepki gösteren HDP, Yeşil Sol Parti, EMEP, Pertekliler Derneği ve TÜMKÖY-SEN konuya...

Seyîd Rıza

seyit_rizaXelîl DALKILIÇ

“Seyîd Riza derket meydanê. Hewa sar bû û li derdorê tu kes tune bû. Wekî ku meydan tijî însan e, ber bi valahiyê û bêdengiyê ve qêriya: ‘Ewladê Kerbelayê ne, bê guneh in, şerm e, zilm e!..’ Ez li hember van gotinan lerizîm. Ev mêrê kal çû sêdarê, celad kaş kir. Ben li stûyê xwe xist û înfaza xwe bi xwe pêk anî…” Nûnerê dewleta Tirk Îhsan Sabrî Çaglayangîl ê ku darvekirina Seyîd Riza organîze kir, nivê şeva 15’ê (hinek dibêjin 16 an 18) mijdar a 1937’an bi van gotinan tîne zimên.

Wekî tê zanîn; piştî damezrandina Komara Tirk dest bi polîtîkayên Tirkkirinê hate kirin. Ev di sala 1925’an de bi navê ‘Planê Islahkirina Şerqê‘ wek planekî tunekirin û asîmîlekirina xelkên ne Tirk bû wek polîtîkaya sereke ya dewleta nû. Jixwe berê di sala 1920-21’an de Kurdên Koçgiriyê rûyê rast ê dewleta nû naskirîbûn. Paşê bi têkçûna berxwedana Kurdan a bi rêberiya Şêx Seîd, êdî feraseta dewleta Tirk bi her awayî aşkere bûbû. Paşê li Agirî, Zîlan û li Dêrsimê dîsa bi dehhezaran zarok, jin, kal û pîrên Kurd di newal û şikeftan de bi metodên hov hatin kuştin û bi dehhezaran jî ji axa bav û kalên xwe hatin sirgûnkirin…

Serok Komarê Tirk Mustafa Kemal di sala 1936’an de, yanî salek beriya qirkirinê di derbarê Dêrsimê de wiha dibêje: “Pirsgirêka Dêrsimê di nava pirsgirêkên hundirîn de ya herî girîng e.Divê em vê kulê ji kokê wê re bibirin û bavêjin…”

Polîtîkaya qirkirina Kurdan gav bi gav kete pratîkê. Komara Tirk, qirkirin, asîmîlasyon, hovîtî, êşkence û sirgûn giş mîna ‘islahkirin û modernîzm‘ binav kir. Belkî li ser wan pirr tişt hat gotin, lê hên jî sewa ‘islahkirina Dêrsimê‘ quweta tu gotinê nîne ku mirov pê bikare hovîtiya dewleta Tirk a li Kurdên Dêrsimê hatiye kirin, bîne zimên.

Şahidê qirkirina Dêrsimê Îhsan Sabrî Çaglayangîl wiha dibêje: “Giştan xwe xistibûn şikeftan. Askeran gazên bi jahr avêtin hundirê şikeftan û ew gişt mîna mişkan kuştin. Ji heft salî heta heftê salî Kurdên Dêrsimê gişt hatin kuştin…”

Di dîroka Komara Tirk de ‘Plana Islahkirina Şerqê‘ wek pirtûka sor a dewletê tim bû çarçoveya feraseta polîtîkayên wê yên li dijî Kurdan. Helbet, bi van polîtîkayan bi dehhezaran Kurd hatin kuştin, bi milyonan hatin sirgûnkirin û yê mayî jî bi hewldanên asîmîlasyonê bi qirkirina çandî re rû bi rû hatin hiştin…

Lê di dawiya ewqas zilmê de encam çi ye? Kî bi serket? Kê wenda kir? Kî bi van hovîtiyan serbilind bû?..

Bersiva van pirsan îro li ber çavan e!.. Li başûrê Kurdistanê Kurd wekî dewletê ne, li Rojava sîstema xwe ya siyasî ya xweser sazdikin, li Bakur dewleta Tirk dîrekt bi Rêberê Xelkê Kurd re sewa çareseriyê mûzakereyan pêk tîne, li qadê navneteweyî Tevgera Azadiyê ya Kurd bi Dewletên Yekbûyî yên Amerîka, Rûsya û Yekîtiya Ewropayê jî di nav de bi dehan dewletan re deriyê dîplomasiyê vekiriye, Kurdên li welat û yên li her çar hêlên cîhanê gişt êdî bi nasnavê xwe organîze dibin.

Rastiya Kurd û Kurdistanê li ser pê ye, nemir û îro ji nû ve jîn dide…

Piştî darvekirina Seyîd Riza 76 sal derbas bûn. Lê dewleta Tirk hê jî bi heman problemên sed sal berê re mijûldar e û polîtîkayên kuştin, qirkirin, sirgûn û asîmîlasyonê kêrî tunekirina rastiya xelkê Kurd nebû!..

Rejîma ku Seyîd Rizayê kal bi darde kir belkî canê Kurdan pirr êşand, lê di heman demê de bivir li çokê xwe xist. Gotinên Seyîd Riza yên li sêdarê anî zimên di dil û hişê Kurdan de hate neqişandin û helwesta Kurdê azad çi ye, nîşanî me da: “Min nekanî bi derewên we re bikim, ew bi min re bû dersek; lê min li ber we çok dananî erdê, bila ev jî bi we re bibe dersek!..”

13.11.13

YAZARIN DİĞER YAZILARI

15 YORUMLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

EN SON EKLENENLER

PSAKD Elbistan Demircilik Cemevinden öğrencilere kırtasiye malzemesi desteği

 PSAKD Elbistan Demircilik Şubesi Cemevi, okula başlayacak öğrencilere yönelik kampanya sonrasında toplanan kırtasiye malzemeleri öğrencilere dağıtıldı. Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Demircilik Şubesi Cemevi yeni...

Madımak davası düştü

Zaman aşımı demek katilleri, suçluları korumak, direkt aklamaktır ! Hepinizin bildiği üzere 2 Temmuz 1993 günü Pir Sultan Abdal Şenlikleri’ne katılmak için Sivas’a giden aydın...

Ordu’da Alevi köyüne yapılmayan yol nedeniyle eylem!

PİRHA – Ordu’nun Gölköy ilçesinin tek Alevi mahallesi olan Kozören sakinleri, uzun yıllardır yapılmayan yol sebebiyle belediye binası önünde eylem düzenledi. Eylemde açıklama yapan...

Av. Piroğlu: Avukat ordusu ile yola devam edeceğiz

PİRHA–Sivas Katliamı davasının zaman aşımı gerekçesi ile düşürülmesi ardından dosya, bir üst mahkemeye taşınacak. Avukat Özgür Piroğlu, sonraki mahkeme süreci için “Avukat ordusu ile...

Fırat: İnsanlığa karşı suçun tam bir tanımı varsa o da Madımak Katliamıdır

PİRHA-Yeşil Sol Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, Sivas Madımak katliamı davasının zamanaşımı kararı ile düşürülmesine ilişkin araştırma önergesi verdi. Fırat, sunduğu önergede davanın neden...

Sebahat Tuncel: Aleviler, hak ve özgürlükleri için örgütlü mücadeleyi büyütmeli

PİRHA- HDP eski Eş Genel Başkanı Sebahat Tuncel, Türkiye’de Alevi inancına yönelik baskı, asimilasyon ve inkâr politikalarını eleştirerek, Alevilerin hak ve özgürlüklerinin tanınması konusunda...

KCDP davasında adliye önündeki kadınlar gözaltına alındı

PİRHA- Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’na açılan kapatma davası başlamadan önce adliyeye girmek isteyen kadınlara polis müdahale etti. Darp edilen kadınlar gözaltına alındı. Kadın Cinayetlerini Durduracağız...

Fadime Türkyılmaz’dan katliam davasına çağrı: İnsanlık suçunda zamanaşımı olmaz

PİRHA-Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Mamak Şube Başkanı Fadime Türkyılmaz 14 Eylül’de görülecek olan Sivas Katliamı Davasına çağrıda bulundu. Türkyılmaz, “İnsanlık suçunda zamanaşımı olmaz...

Helikopter davası 3. yılında: Yargılanmayan askerler hala görevde

PİRHA- Van’da iki köylünün helikopterden atılmasını belgelerle kanıtlayan Gazeteci Cemil Uğur, aradan 3 yıl geçmesine rağmen hala hiçbir askerin yargılanmadığını vurguladı. Uğur, CHP Milletvekili...

Gülistan Doku nerede? 1347 gündür kayıp!

 Paylaş PİRHA-Munzur Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Çocuk Gelişimi Bölümü 2’nci sınıf öğrencisi Gülistan Doku’dan, 5 Ocak 2020 tarihinden bu yana haber alınamıyor. Dört bir tarafı...