Dün Soma Bugün Amasra Kader Değil Katliam

Türkiye en büyük madenci cinayetini Soma’da yaşamıştı. Yıllardır Soma’dan yükselen acı, feryat, öfke çoktan Türkiye’nin sınırlarını aşmış, dünyanın her yerine ulaşmış durumdaydı. Nasıl ulaşmasın ki… 301 emekçi can verdi. Tam bir can pazarı yaşandı. Aşırı kâr hırsı ve sömürü patronların gözünü döndürmüş. İşçilerin sırtından kârı nasıl artırdıklarıyla övünüyorlardı. Soma katliamı Orta Çağa benzer çalışma koşullarının halen varlığını sürdürdüğünü gösteriyordu. Ama, hükümet ve sermaye kesimleri 19. yüzyılda meydana gelen kazaları örnek göstererek Soma’daki cinayeti “normal” göstermeye çalıştı. Hatta ”Madencinin fitratında kazalar var ” sözünü hiç unutmadık.

Erdoğan da Soma ziyareti sırasında geçmişten günümüze maden kazalarından örnekler vermişti. Google’ye “En büyük maden kazaları” diye verdiğinizde Vikipedia’da karşımıza çıkan listeden alıntılar yapılmış bununla varılmak istenen hiç şüphesiz Maden kazaları her yerde var.

Hatta bizdeki onlardan çok daha az demekten başka bir şey değildi. Alıntılar yapılan Vikipedya’daki listeye göre, 1376’dan 1800’de kadar “maden ülkesi” Almanya’da yaklaşık 400’e yakın işçi hayatını kaybetmiş. Almanya’daki en büyük maden kazası 12 Kasım 1908’te Ruhr Bölgesi’nde meydana gelen kazada 348 işçi hayatını kaybetmiş. Sanayinin geliştiği, kömürün yoğun kullanıldığı 1800’lü yıllarda en büyük kazalar Almanya ve İngiltere’de olmuş. 16 Ocak 1862’te İngiltere’nin Northumbergland bölgesinde 204, 1866’da Yorkshire bölgesinde 388, 1867’de Galler’de 178, 1877’de İskoçya’da 215 işçi hayatını kaybetmiş.

Avrupa’daki en büyük maden kazası 10 Mart 1906’da Fransa’nın Courrieres kentinde meydana gelmiş ve 1099 işçi hayatını kaybetmiş. Emile Zola’nın ünlü Germinal’i 19. yüzyılda hem madenlerdeki insanlık dışı çalışma koşullarını, sömürüyü hem de buna karşı mücadeleyi çarpıcı şekilde sergiliyor. 1950-2000 yılları arasında Avrupa’da en büyük kaza, 7 Şubat 1962’de Almanya’nın Saarland eyaletinde meydana gelmiş ve 299 işçi yaşamını yitirmiş.

2000’li yıllardan sonra ölümlerin sayısı önemli oranda azalmış. Bunda elbette maden ocaklarının eskisi gibi fazla kullanılmaması da rol oynuyor. Değişik kaynaklara göre, bugüne kadar en büyük madenci katliamı 26 Nisan 1942’de Çin’in Macuray kentinde meydana gelmiş. Maden ocağı tam 1549 işçiye mezar olmuş. Rakamlar, özellikle sanayileşmiş ülkelerde, teknolojinin gelişmesiyle maden kazalarında ölenlerin sayısının zamanla azaldığını gösteriyor.

Asıl önemli olan da bu. Dolayısıyla bilim ve tekniğin bu denli geliştiği bir dönemde Soma katliamını götürüp 19. yüzyıldaki maden kazalarıyla kıyaslamak tam anlamıyla demagojiden başka bir şey değil. 19. yüzyıldan ya da 20. yüzyılın ilk yarısından örnekler verirken, bir türlü 21. yüzyıla gelemediler. Neden mi? Çünkü, 2000’den bu yana Soma, en büyük madenci cinayetinin adıdır. En sık ve büyük madenci cinayetlerini yaşandığı Çin’de bile son 14 yıl içerisinde en büyük kazada bu kadar işçi hayatını kaybetmedi.

16 Temmuz 2001’de Guangxi bölgesinde meydana geldi ve 200 işçi öldü. İnsan emeğinin sudan ucuz, iş güvenliği ve sendikalaşmanın Çin’i bir yana bırakıp Avrupa’ya geldiğimizde son 14 yıl içerisinde ölen işçi sayısı sadece 62’dir. Almanya, Fransa, İngiltere gibi ülkelerde çıkan kazalarda ölenler bir-iki ile sınırlı kalıyor. Listeyi hazırlayanlar Vikipedia’ki listenin en altındaki bu bilgileri de elbette görmüşlerdir. Yani; o zaman maden kazalarından verilen örnekler 19. yüzyıldan değil 21. yüzyıldan olması gerekiyordu. O zaman da ortada bir kazanan değil cinayetin, kaderin değil katliamın olduğu kendiliğinden ortaya çıkıyor.

Madenlerdeki ölümler aynı zamanda çalışma koşullarının kötülüğünü, işçilerin en temel haklardan, iş güvenliğinden yoksun halde binlerce kilometre yerin altına gönderilmesi anlamına geliyor. Yani; Türkiye madenlerindeki aşırı sömürü, iş güvenliği ve sağlık gibi temel alanlarda Avrupa’ya göre mukayese edildiğinde 100-200 yıl geriden geliyor. Bunda elbette işçilerin örgütleri sendikaların büyük bir sorumluluğu bulunuyor. Zira, Avrupa’da madenlerde iş güvenliği sermaye tarafından verilmemiş, işçiler ve örgütlerinin bu temelde vermiş olduğu uzun süreli mücadele sonucunda elde edilmiştir. Bu da yıldan yıla madenlerde hayatını kaybeden işçilerin sayısının azalmasına yol açmıştır.

Soma katliamından çıkarılacak en büyük ders, işçi sınıfının insanca çalışma koşulları için güçlü bir mücadele sürdürmesi gerekiyor. Niçin mi Soma Katliamına yeniden döndüm çünkü hiç ders alınmadı. Fitratın yerini kader aldı.

Son söz olarak; DÜN SOMA BUGÜN AMASRA KADER DEĞİL KATLİAM

17/10/2022

Bu siteyi kullanmaya devam ederek, tarayıcı çerezleri kabul etmiş olursunuz. Daha fazla bilgi

Bu web sitesindeki çerez ayarları, size mümkün olan en iyi gezinme deneyimini sunmak için "çerezlere izin ver" şeklinde ayarlanmıştır. Çerez ayarlarınızı değiştirmeden bu web sitesini kullanmaya devam ederseniz veya aşağıdaki "Kabul Et" seçeneğine tıklarsanız, buna izin vermiş olursunuz.

Kapat